Hartwig Ohlenbusch aus Neuenburg hielt bei der Sonnenwendfeier am 22. Juni 2014 in Conneforde die "Feuerrede"

Hartwig Ohlenbusch: Sünnwendfier 2014

Leve Heimaatfrünn`n,  leve Landslü,

wenn wi to de Sünnwende woller dat Füür anstickt hebbt, hier baben up den Heinenbarg, denn plägt wi daarmit urolen Bruuk. All use Urahnen wussen, dat dr ahn de Sünn ganz kien Läben weer up de Eer. – Se hebbt de Sünn ganz besünners verehrt.

            Laat` us den Heimaatvereen Cunnfoor Dank seggen, dat he den schönen, olen Bruuk in`n Mittsömmer waak holen deit !  Is doch jo Bruuk jüst so as us Plattdüütsch en Deel van use Kultuur!

Wo un wennehr is dat hier up den Heinenbarg in`e Gang`n kamen? De een of anner van Jo mag dat woll wäten. Schoolmester Edo Pille, de noch dat wäsen Lehrersemnaar in Varel besöcht hett, hett mi dat so bericht`t:

            Noch vör 1900 sloten sik in ganz Düütschland en Bült junge Lü den Wandervagelbund an. Se harrn den Sinnspröök „Hen to deWuddeln van use düütsche Aart“.  Wannerfahrten, Singen, Volksdanzen un uk olen düütschen Bruuk, so as de Sünnwendfiern, harrn se in ehr Programm.

            To dissen Wannervagelbund hörde vör den I. Weltkrieg uk en Koppel Semnaristen to, van dat Vareler Schoolmesterseminaar. Un tohoop mit ehrn Semnaarlehrer Reil hebbt disse jungen Lü deSünnwendfier woller upläben laten. Toeers harrn se`t in Neenwääg,in den Forst Herrnneen fiert.  Se harrn dat daar uk noch wollerhaalt,  --  so berichte Schoolmester Pille mi dat -- man denn reep ehr de Krieg an de Front.

            Bald na den I. Weltkrieg aver, in dat Jahr 1920, hebbt de Buur August Frerichs un de Schoolmester Theo Peters de Idee woller upgräpen un hebbt de Sünnwendfier denn ton eersten Maal hier up den Heinenbarg haalt. En bäter Stää, hier an de ole Grenz twüschen de Fresen un Sassen harrn se wahrhaftig nich finnen kunnt!

Van do up an lüchde de Füürschien van`n Heinenbarg in`t Land. 

 Schoolmester Peters weer dat uk woll, de wi de Sandsteentafel – hier ünner mi –  to verdanken hebbt. Up de Tafel steiht en Spröök.

            Un de heet so:
            „ Wahr wüllt wi wäsen van buten un binnen
            Dat Balder us bisteiht, de Freeheit to finnen
            Un Ahn un Enkel würdig to wäsen
            Dat swört wi, free Sassen un Freesen.“

Up dissen Sinnspröök much ik nu ingahn.

Leider weet wi  nich, well dat dicht`t hett. De eersten Regen liggt - den Sinn na – dicht bi den hochdüütschen Spröök van den groten östriker Dichter Franz Grillparzer. He röppt us Düütschen to:

 

      „Deutsche werdet wahr!

      Ihr seids vielleicht gegen andre,

      doch nicht gegen euch selbst.“

 

Wenn wi nu usen plattdüütschen Spröök  ankiekt, denn fallt us up,    dat dar twee Maal dat Wuurt „free“ or „Freeheit“ in steiht.

 Dat dröff us nu nich wunnern, wenn wi bedenkt, wo dat na den I. Weltkrieg in Düütschland utsehg, as wi Düütschen van den Versailler Verdrag knevelt wuurn. Se harrn us do de Freeheit ganz un gaar nahmen, wat denn ja later böse Folgen harr, för de ganze Welt. Doch uk vandagen sünd wi nich free. Nich bloots dat wi egaalweg utspioneert weerd, van de Amerikaners. Nä, wi sünd uk nich free mit dat, wat wi seggen un schrieben dröfft.

Säker hebbt Ji all maal wat van de „political correctnis“ höört, wor de Gliekmakeree ene grode Rull späält. De Gliekmakeree is ja bi us so`n Aart Staatsrilljoon wuurn! Hellsch uppassen mött man, wenn man sik över de anner Aart van anner Völker ütern deit. De Wahrheit is aver doch, dat dr in`n Loop van tweeunhalf Millionen Jahrn – solang`n as dat Minschen  gifft -- en ganzen Bült verscheden Minschen un Völker entstahn sünd,  de all ehre besünnere Aart hebbt. Un is dat nich ümmer woller en Pleseer, wenn wi en anner Slag Minschen, mit en heel anner Aart begägn dot?   All as Kind weer ik neeschierig, wenn dr Taters in use Gägend kemen. Dat plattdüütsche Wuurd „Tater“ dröff`n woll noch seggen – up hochdüütsch schall man van „Zuwanderer aus Bulgarien und  Rumänien“ snacken un schrieben.

Man wat den Verscheel to anner Minschen utmaakt, dar seggst vandagen an besten nicks van. Dat is „tabu“!     Freeheit is wat anners!

                                                          

 Ik kaam noch maal trüch up usen Heinenbarg-Spröök:

De verplicht us uk doch, dat wi „us Ahn un Enkel würdig wäsen“ schööt. De Fraag is nu, of wi us Enkeln würdig wäsen köönt, wenn wi so wietermaakt, at bitlang? De meisten van us geiht dat goot. So goot, dat us üppig Läben överlangs in Luxus utaarten deit. Wenn ik ton Bespill an Kinnergeburtsdagen denk, un an de Bargen von Späältüüg de dr denn so schenkt weerd --- wat dr denn achteran rümliggt un nich woller ankäken ward.

Uk för us sülvst leist wi us towielen Saken, de würklich nich nödich sünd, wenn ik so an de Bargen van Verpackungsmaterial denk, de välen Möbeln, de in`n Sperrmüll wannert or uk an den Bült van Medikamenten, de dr  wegsmäten weerd ! Wat en Upwand överlangs mit Äten un Drinken! Köönt wi dr noch en reinet Gewäten bi hebben, wenn wi lääst, dat in use modernen Länner jüst so vääl Läbensmiddel in`n Müll landt, as in ganz Afrika herstellt weerd?

Un wat ward dr hier in Düütschland nich all för de Rüstung upwendt! De een of anner mag denken, dat is doch wiet weg van us. Man so wiet sünd wi dr gaarnich van af:   Kien fief Kilometer hier van`n Heinenbarg, in Neenwääg, hett sik en Wark ton Rüstungsbedriev mausert. Ganz wiß sünd Arbeitsplätze wichtig, aver dar mött uk de Fraag stellt weern, wat de Rüstung us Minschen uplesd bringen deit.  Dat, wat wi mit „Wirtschaftswassdom“ beteken doot, dar sehg ik nich vääl Goods van Tomööt.  Staht mi doch grode Nahdele, ja sogaar Gefahren vör Ogen:

En paar Bespilln will ik hier nömen:

            Nich bloots, dat wi mit all dat Jagen na materielle Vördelen
            dat Schöne van use Welt ruineert, nä uk de Grund, dat Grundwater
            un uplest use ganze Läbensümwelt weerd mehr un mehr vergift`.

            Seen un Meeren weerd ümmer mehr mit Affall – vör allen mit
            Kunststoffen – vermüllt.


            Stadig weerd mehr Tierarten utrott`t.

      De Landschup – jüst uk use Heimaat – ward ümmer mehr ene           Industrielandschup, un dat binnen körte Tiet. Jedet Jahr ward mehr Land för     Bomaaßnahmen versiegelt.  Buurnland kummt mehr un mehr in de Hand van    Investoren, de dar en Raibach mit maakt.

      Ümmer woller kriegt wi gräsige Biller van to dicht insperrte Höhner, Puters un         Swienen to sehn. – At se nich krank weerd, kriegt se uk woll Antibiotika, wat    mit dat Fleesch, wat wi äät, in us egen Liev wannert. Un denn bi us at Medzin        nich mehr ansleit.

      Gentechnik, Klonen un Fracking staht at Gespenster vör de Döör.

      Daarto hebbt use Politikers darför sorgt, dat usen Staat -- un dat sünd wi – up
      en gewaltigen Barg van Schulden sitt. Un wat hebbt se mit de             Schuldenmakeree in`n Sinn: Se wüllt dat Wirtschaftswassdom noch mehr       andrieben!

 „Macht Euch die Erde untertan“, steiht in de Bibel. Aver schall dat heten, dat wi allens maken dröfft, wat wi maken köönt? Woher nähmt wi us dat Recht, de Welt totaal uttoplünnern? Köönt wi us Ahn` un Enkel würdig wäsen, wenn wi so wietermaakt?

 

Sünd wi Minschen wahrhaftig so vääl mehr wert, as use Läbensümwelt? Denn eens is doch wiß, dat wi jüst so as de Deerten un Planten van  Stoff herkamen sünd, un uk woller trüchgaht in`n Stoff.-- Allns anner mehr hebbt wi Minschen us doch süvst in`n Kopp sett. ---

Ik bün dr fast van övertüügt, dat dat so nich lang`n wietergahn kann, mit us „Wassdom“! De Gier, de bi us inräten is, na ümmer mehr un mehr, mött en Enn` hebben!  Uk wenn us dat  stuurfallt, wie mööt dat woller lehrn, Maat to holn, dat wi us Ahn`n un Enkel würdig weerd! ---

© Hartwig Ohlenbusch, Neuenburg