Bild: Arnold Gerdes
Johann Hasselhorst aus Apen, Ammerland, hielt am 23. Juni 2013 die "Feuerrede" auf dem "Heinenbarg" in Conneforde.

 

Johann Hasselhorst
1. Vörsitter van Klootscheeterlandesverband Ollnborg e. V.


Sünnwendfier in Connefoor

 

Leewe Vörsitter, leewe Frünn van Heimatvereen Connefoor, leewe Besöker van hüdigen Obend,


wi hebbt Juni. De Sömmer is dor, tomindest no denn Kalender. Dat is de Tied, wo de Heimatvereen Connefoor de Sünnwendfier organiseert. Een Bruukdoom, de hier in Connefoor all siet 1920 besteit. Man kann seggen, dat is mittlerwiel Tradition.


Hans-Gerd Wefer hätt mi all för över een Johr frogt, off ick nich mol de Füerred hier in Connefoor hol’n woll. Disse Upgaff hebb ick gern övernommen.


Twee Gründe hebbt mi to dat Jo bewägt, hier de Red to hol’n. De eene Grund is, dat hier in Connefoor Plattdüütsch snackt ward. So mött de Red natürlich ok up Plattdüütsch wäsen. Plattdüütsch gehört to Noorddüütschland, Plattdüütsch is use Mooderspraak, Plattdüütsch gehört to use Heimat. Dat is use Plicht, Plattdüütsch to plegen un somit ok to snacken, wo dat möglich is.


Denkt doran, wär Plattdüütsch snackt, de kann mehr as bloot een Hochdüütschen. Een Plattdüütscher kann to’n Biespill dree Spraaken, nämlich Hochdüütsch, Plattdüütsch und över anner Lü.


De tweede Grund is, dat mit de Sünnwendfier een oole Bruukdoom plägt ward. Bruukdöömer sünd Besünnerheiten in een Kontrei, sünd Besünnerheiten ut use Heimat. Ok dat is use Upgaff, de Bruukdöömer to plägen un se wiedertogäben.


Miene Füerred besteit ut drei Affschnitte. Poor Gedanken över Heimat un Traditon, poor Gedanken över dat Füer – wat wär eene Füerred, ohne över dat Füer to snacken – un een lüttjet Gedicht över dat Füer, natürlich mit een Hinwies up de Sünnwendfier in Connefoor.


Gedanken över Heimat un Bruukdoom


Sied Dusenden van Johren verändert sick de Welt. Nix is beständiger at de Wandel. De Wandel findet ümmer statt. Watt wi over faßstellen könnt is, dat de Wandel ümmer rasanter watt. In ümmer korteren Affständen givt dat watt Nee’et.


Kiekt wi doch blooß mol de letzten fieftig oder sesstig Johr an. Watt för een Wandel in use Gesellschupp. Us Privot- und Berufsläben is mit dat Läben van us Öllern un Grootöllern nicht mehr to verglieken. Poor Stichwöör, poor Biespille:


Auto. Vandaggen givt dat kaum noch een Husholt, wo kien Auto förhanden is. Oft staht sogar twee Autos för de Dör oder in de Gerosch. Mien Opa mös to Foot, mit Rad oder mit Peert un Woogen los, wenn he up Tour woll.


Telefon. Eenige Kooplü, de Dokter, vereenzelt Privotlü, de Isenbohn, dor givt dat een Telefon. Vandaggen hätt fast jeder een Telefon, een Handtelefon - neemodsch een Handy - in de Jacken- oder Büchsentasch.


Landwirtschaftliche Maschinen un Rääf. Grootöllern mösen veel mit Fork, Schüpp un Spoo arbeiten. Eeen Peert wär all eene groode Hülp. Vandaggen löpt ohne Trecker un groode Maschinen nix mehr.


Computer. Fröher wuur mit Bleestift un Papier reeken oder Norichten uttuscht, eenfach een Breef schrebben. Vandaggen is de ganze Welt miteenander verbunden.


Wi hebbt dordör, wi man vandaggen seggt, eene globalisierte Welt. Wi sünd grenzenlos. Dat is ok good so.


Dordör kiekt wi ok över de Grenzen. Wi leehrt andere Länder, för allen Dingen andere Minschen kennen, wi leehrt andere Sitten und Bruukdöömer kennen. Keine Grenzen heit ok, de Minschen kommt sick näher, de Minschen findet mehr Verständnis föreenander.


Wi lävert Produkte in alle Welt un wi kööpt Prudukte, de wi hier nicht hept, in de Welt. De technische Wandel hätt us ok mehr Wohlstand broch.


Dat markt wi ok doran, dat de Wandel us mehr Freetied broch hätt. Un disse Tied nutzt veele ja ok, um de Welt to erkunden. Wi stellt fast, dat jedet Land, jede Kontrei siene Besünnerheiten hätt. Dat disse Besünnerheiten erst denn Reiz van een Kontrei utmaken dot.


Us Noorddüütschland, us Kontrei hätt ok siene Reize dör Besünnerheiten, hätt ok Bruukdoom. Veele Besünnerheiten, de Erkennungsmarkmol sünd för use Heimat. Sei makt den Reiz in us Kontrei, in us Heimat ut.


Bi all den Wandel in de Welt gelt för us, tolerant gegenöver andere Sitten und Bruukdöömer to wäsen, over ok dat Eegene, dat wat us Heimat utteeken deit, to wohren. Dorto gehört ok de Sünnwendfier hier in Connefoor.


Gedanken över dat Füer


De Begriff Sünnwendfier bringt all den Hinwies mit up de grötzte Füerquell, de wie Minschen kennen dot. Dat is use Sünn. Een Füerball, de us Läben up de Eer bestimmen deit.


Ok use Eer is in sick voller Füer. Blood de Butenrand is affköhlt. Dat is de Erdkruste, up de wi läben dot.


Dat Füer bringt Licht un Warmte. Twee wichtige Faktoren för dat Läben up de Eer. Licht un Warmte good mit us jeden Dag, van de Geburt bett to’n Dood.


Wenn wi Licht hebbt, sünd wi munter und kregel. De meisten Minschen staht mit de Sünn up un gaht mit de Sünn to Bett. Künstliche Lichtquellen schafft natürlich vandaggen ok Utnohmen.


Un denn de Warmte. Watt sünd wi glücklich, wenn dat Förjohr kummt oder de Sömmer dor is. De Natur gröönt un bleit. Minsch und Däeern freit sick över de bunte Welt.


Watt hebbt de ersten Minschen sick woll freit, at sei leehrt hebbt, mit dat Füer ümtogahn. Nich blood mehr Rohkost, nä, nun keem ok mol een Brao över dat Füer. Mött ja nich fors een Mammut wäsen hebben.


För us is vandaggen Koken un Braden eene Selbstverständlichkeit. Wi off wat in de Sömmertied de Grill anmakt un een Stück Fleesch oder eene Bratwuss grillt.


Over wie mit allen Soken möt wi mit dat Füer ok försichtig un verantwortungvull ümgahn. Füer bringt nicht blood Warmte un Licht, Füer hätt ok mächtig Gewalt. Sprök un Läbenswiesheiten makt dat dütlich.


Gebraant Kind scheut dat Füer. Verbrenn di nicht de Finger. Dat is woll warm saniert wurn.


Disse Sprök makt dütlich, dat van dat Füer ok eene Gefohr utgahn kann.


Anners is dat bi de sinnbildlichen Sprök. Dor hebbt wi dat mit Füer ohne Flamm to do’n.


He hätt Füer fungen oder de Funke is översprungen oder he is Füer un Flamm. Dat heet, he is van eene Sock oder ok van een Person andahn. Velicht belävt wi Vanobend ja ok noch, dat jemand Füer un Flamm is.


Ut disse Gedanken hört wi, dat Füer in alle Bereiche van us Läben eene Rool speelen deit. Wi möt dormit verantwortungsvull umgahn, hebbt aber ok veel Freid an un mit dat Füer.


Een goodet Biespill för Freid an un mit dat Füer is de Sünnwendfier hier in Connefoor.


Een Sprök, de up jeden Fall hierför passen deit to’n Schluss. Tradition heet nicht, de Asch to bewohren, sünnern de Gloot wieder to gäben. De Sünnwendfier in Connefoor is Tradition, de unbedingt wiedergäben weern mött.



Nu een lüttjet Gedicht över dat Füer. De letzten Affschnitte handelt dorbi van de moije Sünnwendfier hier in Connefoor.



Dat Füer

Dat Füer kummt van baben, van Häven.
Oh’n Füer kunn’n de Minsch so nicht läben.
Wat is dat doch för eene groode Macht,
de mit dat Füer us hätt so moi bedacht.

Dat Füer lücht mit siene Flammen ganz grell,
strohlt Warmte ut un bringt Licht so hell.
Dat Füer mit Gloot, Warmte un strohlenden Kranz
verschafft de Welt erst denn richtigen Glanz.

De grooden Füerspender sünd Sünn un Eer.
Millionen van Johr’n gävt sei’d all för us her.
Sei sünd för Licht un Warmte de Quell.
Dank an denn, de dat hätt för us bestellt.

Wenn de Sünn hätt an Häven denn hööchsten Stand.
Minsch, Natur un Däeern freit sick in ganze Land.
Kien moi’re Tied kann dat up de Eer gäben
woar all’ns waast - un gedeiht so bunt dat Läben.

Licht un Warmte bruuckt wi dat ganze Johr.
Beide Quellen sünd för us een notwendiget Poor.
In jeden Hushalt givt dat een Herd
un in de Not hölpt ümmer noch een Keerz.

Man, good sorgsam um mit dat Füer,
sonst kann us dat kommen ganz düer.
Denn dat Füer hätt mächtig Gewalt
un makt ok för groode Not nicht halt.

Sünn un Eer, wie seggt jo beiden Dank.
Blievt dor för us een Läben lang.
Spendet wiederhin Warmte und Licht.
Dank dorför denn Schöpfer ist use Plicht.

In Connefoor löppt in Sömmer dat Füerrad
traditionell van den Heinenbarg aff.
Dat Rad brennt grell un lichterloh.
Roolt rünner in de Deipte no de Wapel to.

De Sünnwendfier gehört to Connefoor.
Seit 1920 fiert sei Johr för Johr.
Dat is eene moie Tradition mit dat Füer.
All Lü veel Vergnögen bi de Sünnwendfier.


Ick wünsch jo allen: dat go jo good.



© Alle Rechte beim Autor